Οι αλλαγές στην στάση του σώματος, δομικές δυσλειτουργίες, πολύωρη ορθοστασία και η έντονη μηχανική πίεση (περπάτημα, τρέξιμο) μπορούν να τροποποιήσουν την κατανομή των φορτίων στον άκρο πόδα με αποτέλεσμα την εμφάνιση πόνου και κόπωσης στα κάτω άκρα.

Το πελματογράφημα αποτελεί μια εξέταση κατά την οποία μέσω του πελματογράφου πραγματοποιείται ανάλυση της κατανομής των πιέσεων που εφαρμόζονται από τον άκρο πόδα κατά τη διάρκεια της στάσης και της βάδισης.

Αποτελεί μια αντικειμενική καταγραφή προκειμένου να διαπιστώσουμε τον τρόπο με τον οποίο η γραμμή της βαρύτητας και η καμπύλη της βάδισης επενεργεί στον άκρο πόδα, στο γόνατο, το ισχίο και τη σπονδυλική στήλη. Είναι ιδιαίτερα σημαντική στην αποκατάσταση διότι στοχεύει στην εύρεση και αντιμετώπιση του αιτίου και όχι στην ανακούφιση του συμπτώματος. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που επιφέρει πραγματικά αναλγητικά αποτελέσματα, εκεί που άλλα μέσα δεν αποδίδουν.

Ο Ψηφιακός πελματογράφος  είναι ένα σύγχρονο και τεχνολογικά προηγμένο σύστημα απεικόνισης της ανατομικής μορφολογίας του πέλματος αφ’ ενός, κι αφ’ ετέρου της κατανομής των πιέσεων κατά τη στάση και τη βάδιση.

Χρησιμοποιώντας ένα από τα συστήματα ανάλυσης και παίρνοντας ένα αυτοματοποιημένο βηματισμό είμαστε σε θέση να αναλύσουμε τη δυναμική βάρους-φέρουσα λειτουργία ποδιών (περπάτημα) και να συντάσσουμε τις παραγόμενες από υπολογιστή εκθέσεις βηματισμού και ανάλυσης πίεσης.

Χρησιμοποιώντας την ιατρική έρευνα που συνδυάζεται με τα έτη κλινικής εμπειρίας, τα συστήματα των πελματογράφων καταγράφουν και αναλύουν με μοναδικό τρόπο τις κινήσεις των ποδιών. Δίνει στον θεραπευτή (γιατρό-φυσικοθεραπευτή) τη δυνατότητα της έγκαιρης διάγνωσης καταστάσεων που αφορούν σε παθήσεις των πελμάτων και της σπονδυλικής στήλης, ενώ διευκολύνει τη διαδικασία της διάγνωσης, συνιστώντας εργαλείο απαραίτητο στην καθημερινή κλινική πρακτική της Ορθοπεδικής.

Η κατάσταση βάδισης είναι μία δυναμική διαδικασία, σε αντίθεση με την στατική κατάσταση στάσης. Ο πελματογράφος αποτελείται από δύο βασικά υποσυστήματα, έναν τάπητα εξοπλισμένο με μεγάλο αριθμό αισθητήρων πίεσης, και ένα εξειδικευμένο λογισμικό, το οποίο μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή συλλέγει, επεξεργάζεται και αναλύει τις πιέσεις που ασκούνται από το πέλμα πάνω στον τάπητα κατά τη διάρκεια του πελματογραφήματος.

Για λεπτομερέστερη και ακριβέστερη ανάλυση γίνεται δυναμική και στατική μέτρηση.

Στη στατική εξέταση, επεξεργάζεται την κατανομή-την εντόπιση και τον μέσο όρο της μηχανικής πίεσης η οποία κατανέμεται στα κάτω άκρα. Μετράει τις αποστάσεις τις γωνίες και την επιφάνεια στήριξης ενώ ταυτόχρονα αναλύει την σταθερότητα (stability) του ασθενούς κατά την ορθοστατική θέση.

Στη Δυναμική εξέταση, αναλύει τις διάφορες φάσεις του βηματισμού το γράφημα της φόρτισης τη μέγιστη πίεση το χρόνο επαφής και κάθετης συνιστώσας του σωματικού βάρους. Μετράει την πίεση σε N/cm2 που ασκείται κατά την διάρκεια της βάδισης σε κάθε τετραγωνικό εκατοστό των πελμάτων. Συγκρίνει τα βήματα από την στατική, δυναμική μέτρηση και δίνει την δυνατότητα τις ανάλυσης μεταξύ των δύο ποδιών.

Η τοποθέτηση πελμάτων στα υποδήματα δύναται να βελτιώσει την ποιότητα της βάδισης να μειώσει τα φορτία προς κεντρικότερες αρθρώσεις και να εξομαλύνει τον πόνο και τα συμπτώματα. Μπορεί ακόμη να αυτεπιδιορθώσει με την βοήθεια των πελμάτων, σε βάθος χρόνου, αξονικές αποκλίσεις του άκρου πόδα, του γόνατος και γενικότερα ισχίων, λεκάνης και της Σπονδυλικής Στήλης.

Πελματογράφημα μπορεί να πραγματοποιηθεί σε όλες τις ηλικίες (ενήλικες, παιδιά) καθώς και σε αθλητικό πληθυσμό. Όσον αφορά τα παιδιά, ορθωτικά πέλματα κατασκευάζονται για την δημιουργία μιας καλής ανατομικής βάσης με στόχο την πρόληψη ασυμμετριών και την βελτίωση την βάδισης τους από μικρή ηλικία. Αντίστοιχα, οι αθλητές συχνά χρησιμοποιούν πέλματα για ανακούφιση από τα φορτία που προσδίδουν στα πόδια τους οι προπονήσεις και οι αγώνες.

Τα στοιχεία που προκύπτουν από το πελματογράφημα αξιολογούνται από τον Φυσικοθεραπευτή ή τον Ορθοπεδικό, ο οποίος ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες δίνει τις αναγκαίες οδηγίες που προκύπτουν από την κλινική αξιολόγηση και τις ανάγκες του ασθενή.

Πελματογράφημα και χρήση ορθωτικών πελμάτων ενδείκνυται σε

• Πλατυποδία, Βλαισοπλατυποδία, Βλαισότητα άκρου ποδός, Κοιλοποδία και Ραιβοποδία
• Άκανθα πτέρνας, Πελματιαία απονευρωσίτιδα, Πτώση μεταταρσίων κεφαλών – Μεταταρσαλγία, Βλαισός μεγάλος δάκτυλος
• Διαστρέμματα ποδοκνημικών
• Τενοντίτιδα του Αχιλλείου τένοντα
• Βλαισογονία, Ραιβογονία
• Ανισοσκελία
• Παθήσεις της Σπονδυλικής Στήλης που δέχονται αυξημένα φορτία σε ανεπαρκή ποδική καμάρα όπως Σκολίωση, Κυφοσκολίωση, Λόρδωση και Οσφυαλγία
• Ασθενείς με Διαβητικό πόδι
• Αθλητές ανάλογα με το άθλημά τους

Στο «Κέντρο Φυσικοθεραπείας και Αποκατάστασης» χρησιμοποιούμε το σύστημα ψηφιακής απεικόνισης και ανατομικής μορφολογίας των πελμάτων της εταιρείας «Pelma Analysis» στην οποία αποστέλλονται ηλεκτρονικά τα στοιχεία της καταγραφής.

Τα στοιχεία της πελματογραφικής απεικόνισης συνδυάζονται με τα κλινικά στοιχεία της αξιολόγησης του θεραπευτή, τον επιδιωκόμενο στόχο και γίνονται οι ανάλογες προτάσεις. Τα ορθωτικά πέλματα κατασκευάζονται αποκλειστικά για τον εξεταζόμενο βάσει του πελματογραφήματος, των ιδιαιτεροτήτων του ποδιού, των επισημάνσεων του θεράποντα, της δραστηριότητας και πάθησης του κάθε ασθενή και αποστέλλονται εντός 48 ωρών.

Μετά την εφαρμογή στα παπούτσια του ασθενή επανελέγχεται ο ασθενής για τυχόν παράπονα ή προβλήματα από την χρήση των ορθωτικών πελμάτων με βάση τις οδηγίες που δόθηκαν.